\documentclass[a4paper,12pt]{article}
\usepackage{polski}
\usepackage{indentfirst}
\usepackage[latin2]{inputenc}
\usepackage[colorlinks,urlcolor=blue,linkcolor=black]{hyperref}
\usepackage{anysize}
\usepackage{framed}
\usepackage{fancyhdr}
\usepackage{graphicx}
\marginsize{2.5cm}{2.5cm}{3cm}{3cm}

\clubpenalty	10000
\widowpenalty	10000
\brokenpenalty	10000
\sloppy

\setcounter{secnumdepth}{0} % poziom numerowania sekcji (0 - numerowanie wyłączone)
\setcounter{tocdepth}{1}    % max. poziom sekcji umieszczanych w spisie treści

\let\_=\dywiz

\def\Title{Zręczne środki: Odpuszczanie}
\def\Author{Ajahn Sumedho}
\def\Translator{Andrzej Osiński}

\hypersetup{
	pdftitle={\Title},
	pdfauthor={\Author, tłumaczenie \Translator},
	pdfcreator={mahajana.net},
}

\pagestyle{fancy}
\lfoot{}
\cfoot{\thepage}
\rfoot{}

\lhead{}
\chead{\Title}
\rhead{}



\begin{document}

\begin{center}
	{\Huge \Title\par}
	\bigskip
	{\Large \Author\par}
	\bigskip
	{tłumaczenie i przypisy: \Translator\par}
	\addvspace{3\baselineskip}
	Skład wykonano w~programie \href{http://latex-project.org}{\LaTeXe}\\
	Tekst jest dostępny pod adresem \href{http://mahajana.net}{mahajana.net}
\end{center}
\addvspace{3\baselineskip}

\begin{quote}
Podczas odosobnienia medytacyjnego w~Oaken Holt Buddhist Centre w~pobliżu Oksfordu, kwiecień 1979 roku.
\end{quote}

\addvspace{3\baselineskip}

\begin{quote}
	,,Mądrość wypływa z~medytacji, bez medytacji mądrość zanika. Niech człowiek~--- wiedząc o~tych dwóch ścieżkach, rozwoju i~upadku~--- tak kieruje sobą, by jego mądrość mogła wzrastać''
	
	\hfill(Dhammapada 282)\relax
\end{quote}

Omawiamy Pierwszą Szlachetną Prawdę~--- istnienie cierpienia~--- która
staje się coraz bardziej oczywista, kiedy siedzicie tutaj kontemplując
swoje ciało i~umysł. Bądźcie świadomi tego, co się dzieje: możecie
spostrzec, iż w~chwili, kiedy przechodzą dobre myśli lub przyjemność
fizyczna, pojawia się szczęście, a~skoro wystąpi ból bądź negatywizm~---
następuje rozpacz. A~zatem możemy spostrzec, że zawsze nawykowo
próbujemy osiągnąć, zatrzymać bądź pozbyć się jakichś warunków. Druga
Szlachetna Prawda mówi o~byciu świadomym istnienia trzech przejawów
pożądania, jakie odżywiamy: pożądania przyjemności
zmysłowych\footnote
	{W języku palijskim: \emph{k\=ama tanh\=a}},
istnienia\footnote
	{\emph{Bhava tanh\=a}~--- pragnienie istnienia, egzystowania}
bądź pozbywania się rzeczy\footnote
	{\emph{Vibhava tanh\=a}~--- pragnienie nieistnienia, nie-egzystowania};
i~o tym, jak one powstają stosownie do warunków.  Penetracja Trzeciej
Szlachetnej Prawdy ma na celu zrozumienie, iż to, co się pojawia ustaje.
Stajemy się świadomi ustania, puszczania, i~w~ten sposób rozwijamy
Czwartą Szlachetną Prawdę: Prawdę Szlachetnej Ośmiorakiej Ścieżki~---
właściwego zrozumienia, właściwych intencji, właściwej mowy, właściwego
działania, właściwego sposobu życia, właściwego wysiłku, właściwej
uważności i~właściwej koncentracji~--- mówiąc innymi słowami, ścieżkę
świadomości.

Aby być świadomym, musimy zastosować zręczne środki, ponieważ z~początku
pozostajemy pomieszani. Mamy skłonność wyobrażać sobie świadomość
pojęciowo i~usiłujemy stać się świadomym, sądząc że świadomość jest
czymś, co jesteśmy zobowiązani otrzymać lub osiągnąć, albo usiłować
rozwinąć; lecz sam ten zamiar, sama konceptualizacja sprawia, iż stajemy
się niedbali. Kontynuujemy nasze wysiłki, aby stać się uważnym, zamiast
po prostu być świadomym umysłu, jak stara się on zostać uważnym i~jak
usiłuje osiągnąć ten stan podążając za trzema przejawami pożądania,
które kreują nasze cierpienie.

Praktyka ,,odpuszczania'' jest wyjątkowo efektywna dla umysłów
ogarniętych obsesją nałogowego myślenia: redukujecie waszą praktykę
medytacyjną do zaledwie jednego słowa\footnote
	{W angielskim oryginale: ,,do dwóch słów'' tj. ,,letting go''}~---
odpuszczanie~--- zamiast usiłować rozwijać jedną praktykę, a~następnie
odmienną; osiągnąć to, po czym zagłębiać się w~coś innego; zrozumieć
jeszcze coś innego, i~czytać \emph{sutty}\footnote
	{Ponieważ jest to tekst wygłoszony w~tradycji Therawady,
	pojawiają się w~nim terminy palijskie},
i~studiować \emph{Abhidhammę}\footnote
	{Ibidem}\ldots;
a~później nauczyć się języka palijskiego tudzież sanskrytu\ldots; dalej
\emph{Madhyamiki} i~\emph{Prajňa Paramity}\ldots; uzyskać wyświęcenie
w~tradycji Hinajany, Mahajany, Wadżrajany\ldots; pisać książki oraz
zyskać status wybitnego autorytetu w~kwestiach buddyjskich. Zamiast
zostać światowej sławy ekspertem od buddyzmu, korzystającym
z~zaproszenia na międzynarodowe konferencje buddyjskie, po prostu
odpuście, odpuście, odpuście.

Przez niemal dwa lata nie robiłem nic innego~--- za każdym razem, kiedy
usiłowałem pojąć bądź rozpracować zjawiska, powtarzałem sobie: ,,odpuść,
odpuść''~--- aż pragnienie ucichło. A~zatem upraszczam wam życie,
ratując was od ugrzęźnięcia w~nieprawdopodobnej masie cierpienia. Nie ma
niczego bardziej przygnębiającego od uczestniczenia w~międzynarodowych
konferencjach buddyjskich!  Niektórzy z~was mogą żywić pragnienie
zostania Buddą naszej ery, Maitreją, promieniejącym miłością na cały
świat~--- lecz zamiast tego, sugeruję być zwykłą dżdżownicą pozwalającą
odejść pragnieniu promieniowania miłością na cały świat. Bądźcie po
prostu dżdżownicą, która zna wyłącznie dwa słowa: ,,odpuść, odpuść''.
Rozumiecie przecież, że nasz pojazd jest mniejszy, to hinajana, a~zatem
dysponujemy tylko tymi prostymi, dotkniętymi ubóstwem praktykami!

W medytacji kwestią istotną jest pozostawać stałym i~stanowczym
w~praktyce, zdeterminowanym osiągnąć oświecenie. Nie zarozumiałym lub
pochopnym, ale stanowczym, nawet jeśli droga jest wyboista.
Przypomnijcie sobie o~Buddzie, Dharmie i~Sandze i~pozostańcie z~tym~---
odpuśćcie rozpacz, odpuśćcie cierpienie, odpuście ból, zwątpienie;
wszystko, co się pojawia i~znika, do czego nawykowo lgniemy, i~z~czym
się identyfikujemy. Utrzymujcie to ,,odpuszczanie'' niczym trwały refren
w~waszym umyśle, tak aż zacznie się ono pojawiać samo z~siebie,
niezależnie od tego, gdzie się znajdujecie.

Z początku winni jesteśmy zadręczać tym nasze umysły, ponieważ nasze
umysły posiadają obsesję na punkcie wszelkiego rodzaju nieużytecznych
zjawisk: troski o~to lub tamto, zwątpienia, złości, mściwości, zawiści,
strachu, otępienia, niezliczonych odcieni głupoty. Dysponujemy
chorobliwymi umysłami, które są ogarnięte obsesją na punkcie spraw,
jakie wywołują nasze cierpienie i~jakie doprowadzają do trudności
w~naszym życiu. Nasze społeczeństwo nauczyło nas jak zapełniać umysł;
zapchać go ideami, uprzedzeniami, żalami, przewidywaniami
i~oczekiwaniami~--- to społeczeństwo parające się napełnianiem naczyń.
Spójrzcie na księgarnie w~Oksfordzie, wypełnione po brzegi wszelkimi
informacjami, jakie pragnęlibyście zapewne poznać, opublikowanymi
w~niezwykle przyjemnych oprawach z~obrazkami oraz ilustracjami\ldots;
Albo możemy zapełnić nasze umysły oglądaniem telewizji, pójściem do
kina, czytaniem gazet\ldots; To dobry sposób na zapełnienie waszych
umysłów~--- ale przyjrzyjcie się temu, co się drukuje w~gazetach!
Odwołują się one do niższych ludzkich instynktów i~działań~--- wszystko
na temat przemocy, wojen, korupcji i~perwersji, a~także plotki.

Wszystko to posiada wpływ na umysł. Dopóki nasze umysły owładnięte są
obsesją na punkcie faktów, symboli i~konwencji, wówczas jeżeli jeszcze
coś w~nie upchniemy, stają się one zupełnie zablokowane i~nie pozostaje
nam nic innego, jak oszaleć. Możemy wyjść z~domu i~upić się~--- to
w~końcu forma odpuszczenia! Jak sądzicie, po co są puby? Tam wolno nam
opowiadać do woli o~wszystkich sprawach, jakie pragnęliśmy wypowiedzieć,
lecz nie mieliśmy czelności uczynić tego na trzeźwo. Możemy zachowywać
się irracjonalnie, głupio, śmiać się i~hasać, ponieważ ,,byłem pijany,
byłem pod wpływem alkoholu''.

Kiedy nie pojmujemy natury zjawisk, jesteśmy bardzo podatni na sugestię.
Widzicie, jak w~naszym społeczeństwie sugestia wpływa na nastolatków.
Teraz mamy do czynienia z~generacją punk-rocka~--- każdy w~tym pokoleniu
myśli o~sobie jako o~punku i~adekwatnie się zachowuje. Cała moda jest
kwestią sugestii~--- w~przypadku kobiet, nie jesteś piękna, jeżeli nie
ubierasz się w~pewien określony sposób. Filmy kinowe proponują pełen
asortyment przyjemności zmysłowych, i~zastanawiamy się, że może
powinniśmy spróbować czegoś, może coś tracimy, jeśli tego nie
doświadczamy\ldots; Teraz jest naprawdę fatalnie, gdyż nikt już nie wie,
co jest piękne a~co okropne. Ktoś twierdzi, że harmonia jest kakofonią,
i~jeśli nie macie o~tym pojęcia a~stale ulegacie sugestiom, uwierzycie
w~to. Nawet, jeżeli z~początku nie będziecie w~to wierzyć, zacznie to
wpływać na wasz umysł i~poczniecie myśleć: ,,Może tak właśnie jest, może
niemoralność jest moralnością a~moralność~--- niemoralnością''.

Czujemy się zobowiązani wiedzieć o~wszystkim~--- aby zrozumieć i~starać
się przekonać innych. Słuchacie moich mów, czytacie książki,
i~pragniecie opowiedzieć innym o~buddyzmie~--- po odosobnieniu możecie
nawet poczuć się nieco ewangeliczni~--- ale odpuśćcie sobie nawet chęć
opowiadania innym. Kiedy czujemy entuzjazm, zaczynamy narzucać się innym
ludziom, ale w~medytacji pozwalamy odejść pragnieniu wpływania na
innych, zanim pojawi się właściwy ku temu czas~--- po czym dzieje się to
naturalnie zamiast w~wyniku agresywnej ambicji.

Tak więc wykonujecie czynności, które tego wymagają i~odpuszczacie je.
Kiedy ludzie mówią wam, że powinniście przeczytać tę książkę, i~inną,
zapisać się na taki kurs i~jeszcze inny\ldots; studiować język palijski
i~\emph{Abhidhammę}\ldots; uczęszczać na wykłady z~historii buddyzmu,
logiki buddyjskiej\ldots; i~tak dalej w~tym stylu\ldots; odpuśćcie,
odpuśćcie. Jeśli zapełnicie wasze umysły kolejnymi konceptami
i~opiniami, spotęgujecie tylko waszą skłonność do zwątpienia. Tylko
poprzez naukę, jak oczyścić umysł, będziecie potrafili napełnić go
wartościowymi ideami; a~wiedza, jak opróżnić umysł wymaga olbrzymiej
dozy mądrości.

Tutaj, podczas tego odosobnienia medytacyjnego, przekazuję wam wskazówki
służące za zręczne środki. Nawyk ,,odpuszczania'' jest rzeczywiście
zręczny~--- skoro będziecie go stale powtarzać, kiedykolwiek pojawi się
myśl, będziecie świadomi jej pojawienia. Pozwolicie odejść wszystkiemu,
co się poruszy~--- lecz jeśli coś nie ustąpi, nie starajcie się na siłę.
Praktyka ,,odpuszczania'' jest sposobem oczyszczania umysłu z~jego
obsesji i~negatywizmu; stosujcie ją łagodnie, acz z~determinacją.
Medytacja jest zręcznym środkiem puszczania zjawisk, umyślnym
opróżnianiem umysłu, tak byśmy mogli ujrzeć jego klarowność~---
oczyszczaniem go w~taki sposób, aby można umieścić w~nim właściwe myśli.

Obdarzacie wasz umysł szacunkiem, a~zatem jesteście bardziej ostrożni
wobec tego, co tam umieszczacie. Jeśli posiadacie atrakcyjny dom, nie
wychodzicie na zewnątrz, nie zbieracie wszystkich śmieci z~ulicy
i~wnosicie ich do środka; przynosicie przedmioty, które upiększą go
i~uczynią zeń miejsce orzeźwiające oraz urocze.

Jeśli będziecie się z~czymś identyfikować, niech to nie będą warunki
śmiertelne, przemijające. Zrozumcie czym jest identyfikacja~--- badajcie
wasz umysł, aby wyraźnie ujrzeć nietrwałą i~uwarunkowaną naturę myśli,
pamięci, świadomości zmysłowych oraz odczuć. Skierujcie waszą świadomość
na zjawiska powolniejsze, na ulotność wrażeń cielesnych; zbadajcie ból
i~postrzeżcie go w~kategoriach żywej energii, zmiennego stanu. Kiedy
ogarnie was ból, emocjonalnie można odnieść wrażenie, iż jest on
permanentny, ale to tylko iluzja uczuć~--- pozwólcie im wszystkim
odejść. Nawet jeśli doświadczycie wglądu, nawet jeśli zrozumiecie
wszystko wyraźnie~--- pozwólcie odejść wglądowi.

Kiedy umysł jest pusty, postawcie pytanie: ,,Kim jest ten, który
odpuszcza?''. Zadajcie pytanie, spróbujcie odkryć, kto to jest, co to
jest, co odpuszcza. Pielęgnujcie ten stan niewiedzy używając słowa
,,Kto?'', ,,Kim jestem?'', ,,Kto odpuszcza?''. Pojawi się stan
niepewności; pielęgnujcie go, pozwólcie mu się przejawić\ldots;
i~dochodzi do głosu pustka, próżnia, stan niepewności, w~którym umysł po
prostu pozostaje czysty i~nieokreślony.

Będę podkreślał to prawidłowe zrozumienie, właściwe nastawienie,
prawidłowe intencje, bardziej po to, aby uprościć wasze życie, abyście
nie angażowali się w~działania niezręczne i~złożone. Abyście nie wiedli
egzystencji nierozważnej, eksploatując innych i~nie żywiąc szacunku ani
wobec siebie, ani ludzi w~waszym pobliżu. Rozwijajcie wskazania jako
standard, i~rozwijajcie \emph{nekkhamma}\footnote
	{Literalnie: wolność od pożądania zmysłowego}~---
wyrzeczenie tego, co niezręczne i~zbędne~--- a~następnie odpuśćcie
mentalnie chciwość, odpuśćcie nienawiść, odpuśćcie ułudę.

Nie oznacza to, że powinniście żywić awersję wobec tych warunków;
pozwólcie im odejść, kiedy zorientujecie się, iż jesteście do nich
przywiązani. Kiedy odczuwacie cierpienie, pytacie: ,,Dlaczego
cierpię?'', ,,Dlaczego jestem nieszczęśliwy?''. Ponieważ do czegoś
lgniecie! Ustalcie, do czego lgniecie, dotrzyjcie do źródła. ,,Jestem
nieszczęśliwy, ponieważ nikt mnie nie kocha''. To może być prawdą, może
nikt was nie kocha, ale nieszczęśliwość wypływa z~pragnienia, aby ludzie
was kochali. Nawet jeżeli was kochają, to i~tak stale będziecie cierpieć
sądząc, że inni ludzie są odpowiedzialni za wasze szczęście albo
cierpienie. Ktoś mówi: ,,Jesteś największym człowiekiem na
świecie!''~--- a~wy skaczecie z~radości. Ktoś mówi: ,,Jesteś
najobrzydliwszą istotą, jaką spotkałem w~moim życiu!''~--- i~wpadacie
w~przygnębienie. Pozwólcie odejść przygnębieniu, odpuśćcie szczęście.
Utrzymujcie normalną praktykę: żyjcie uważnie, etycznie, i~żywcie wiarę
w~odpuszczanie.

Istotnym jest, abyście zrozumieli, że nikt z~nas nie jest bezbronną
ofiarą losu~--- lecz jesteśmy nią, dopóki pozostajemy pogrążeni
w~ignorancji. Dopóki jesteście pogrążeni w~nieświadomości, pozostajecie
bezbronnymi ofiarami ignorancji. Wszelkie przejawy niewiedzy podlegają
narodzinom i~śmierci, bez wątpienia odejdą~--- to wszystko uwięzione
jest w~cyklu śmierci i~ponownych narodzin. A~kiedy odejdziecie, czekają
was ponowne narodziny~--- możecie być tego pewni. A~im bardziej
nierozważnie prowadzicie wasze życie, tym gorsze będą warunki
odrodzenia.

A zatem Budda nauczał drogi przełamania tego cyklu, i~wiedzie ona
poprzez świadomość, poprzez zrozumienie łańcucha zamiast przywiązywania
się do niego. Gdy pozwolicie odejść całemu cyklowi, wówczas nie wyrządzi
on wam już krzywdy. Pozwólcie odejść cyklowi, pozwólcie odejść
narodzinom i~śmierci, stawaniu się. Odpuszczanie pragnienia jest
rozwijaniem Trzeciej Szlachetnej Prawdy, która prowadzi do Szlachetnej
Ośmiorakiej Ścieżki.

% CC-BY-SA3.0 - zobaczymy jak wyjdzie

\vfill
\begin{framed}
	\parindent	0pt
	\parskip	1ex
	\sffamily
	\small

	\centerline{\href{http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/}{\includegraphics[scale=0.5]{by-sa.pdf}}}

	\copyright\ Misja Buddyjska -- Trzy Schronienia w~Polsce 2009, Pewne prawa zastrzeżone.

	O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na tej stronie są
	dostępne na \href{http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/}
	{licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 3.0}.

	Tytuł: \Title

	Tłumacznie: \Translator\ dla \href{http://mahajana.net/}{mahajana.net}
\end{framed}
\vfill

\end{document}
% vim: tw=72
