\documentclass[a4paper,12pt]{article}
\usepackage[T1]{fontenc}
\usepackage[latin2]{inputenc}
\usepackage{polski}
\usepackage{pslatex}
\usepackage{anysize}
\usepackage{indentfirst}
\marginsize{2.5cm}{2.5cm}{3cm}{3cm}

\widowpenalty	10000
\clubpenalty	10000
\brokenpenalty	10000
\sloppy

\setcounter{secnumdepth}{0}

\begin{document}
\begin{center}
	{\Huge Ryk Lwa: Krótka historia tradycji Sakja}

	\bigskip
	{\Large Wywiad przeprowadzony z~Ngakpą Jampa Thaye\\
	4 sierpnia 1998}

	\bigskip
	tłumaczenie: \textbf{Przemysław Żywiczyński}

	\bigskip
	tekst dostępny w serwisie\kern1ex {\tt mahajana.net}
\end{center}
\addvspace{4\baselineskip}

\section{Czym jest szkoła Sakja?}


Nauki wadżrajany, których udzielił Budda dotarły do Tybetu
w~dwóch okresach znanych jako dwa przekazy. Pierwszy określany jako
przekaz ,,starych tantr'' został zapoczątkowany przez Guru
Rinpocze, po którym nastąpili inni wielcy indyjscy siddhowie.
Drugi okres to przekaz ,,nowych tantr''. Z~perspektywy podziału
na przekazy starych i~nowych tantr, szkoła Sakja należy do
drugiego okresu. Decyduje o~tym fakt, że powstała ona (w 1073~r.)
w~okresie drugiego przekazu nauk z~Indii.


Szkoła została założona w~regionie Sakja
w~południowo-zachodnim Tybecie przez Konciog Gjalpo, który należał
do arystokratycznej rodziny Khon. Zatem nazwa szkoły pochodzi od
miejsca, w~którym powstał jej pierwszy klasztor. W~owym czasie
rodzina Khon już od dziesięciu pokoleń~-- poczynając od czasów
Guru Rinpocze~-- pozostawała w~silnym związku z~Dharmą.
Członkowie rodziny byli związani z~naukami starych tantr,
z~których najistotniejszą dla nich była praktyka Wadżrakilaji~--
przyniesiona do Tybetu przez samego Guru Rinpocze. Sadhana
Wadżrakilaji pozostała szczególną praktyką rodziny Khon oraz
później całej tradycji Sakja.


Pod koniec XI~wieku członkowie rodziny Khon, której głową był
wtedy Konciog Gjalpo, podjęli decyzję by praktykować nauki nowych
tantr, które właśnie wtedy zyskiwały popularność w~Tybecie.
Z~wielu przekazów jakie Konciog Gjaplo i~jego bezpośredni następcy
otrzymali najważniejszym była Hewadżratantra. Tantra Hewadżry
wraz z~towarzyszącymi jej sadhanami i~ustnymi pouczeniami stała
się znana w~Indiach za sprawą wielu siddhów. Najważniejszym
z~nich był Birłapa. Birłapa otrzymał przekaz Hewadżry bezpośrednio
od Najratmji~-- żeńskiego buddy mądrości. Po otrzymaniu tych
tantrycznych nauk, Birłapa skomponował szczególny cykl wyjaśnień
znany jako ,,Lam-Dre'' (,,Ścieżka i~Rezultat''). Po tym jak
Konciog Gjalpo otrzymał przekaz Hewadżry i~,,Lam-Dre'' (choć
Konciog Gjalpo nie był głównym źródłem przekazu tych nauk), stały
się one główną doktryną tradycji Sakja.


Linia, z~której pochodzi cykl ,,Ścieżka i~Rezultat''
w~tradycji Sakja jest następująca. Za sprawą indyjskiego mistrza
Gajadhary nauki Birłapy po raz pierwszy dotarły do Tybetu.
Głównym uczeniem Gajadhary był Drokmi Lotsała, który przekazał
,,Lam-Dre'' Setonowi Kunrikowi, jednemu z~najważniejszych
nauczycieli Konczog Gjalpo. Z~kolei, Seton Kunrik przekazał je
Szangtong Czabarowi, od którego całość nauk otrzymał syn Konczog
Gjalpo~-- wielki Sakjapa~-- Saczen Kunga Njingpo.


Kunga Njingpo urodził się 1091 roku. Ponieważ ojciec osierocił
go w~bardzo młodym wieku, nie mógł otrzymać nauk ,,Ścieżka
i~Rezultat'' od niego, lecz otrzymał je od Szangtong Czabara. Innym
ważnym nauczycielem Kunga Njingpo był wielki mistrz Bari Lotsała,
który udzielił mu przekazu stu sadhan.


Poczynając od czasów Kunga Njingpo tradycja Sakja utrzymuje
pięć głównych przekazów tantrycznych:

\begin{enumerate}
  \item Hewadżrę wraz z~cyklem ,,Ścieżka i~Rezultat''
  \item Wadżrajoginię~-- szczególnie Jedenaście Jog Wadżrajognii, które pochodzą od siddhy Naropy
  \item Guhjasamdżę
  \item Mahakalę
\end{enumerate}


Tych pięć to główne nauki tantryczne w~tradycji Sakja,
z~których najważniejsza to Hewadżra wraz z~cyklem ,,Ścieżka
i~Rezultat''.


Kunga Njingpo nie był mnichem, był osobą świecką, a~dwóch
spośród jego czterech synów~-- Aczaria Sonam Tsemo i~mistrz
tantry Dzietsyn Drakpa Gjaltsen~-- było szczególnie istotnych.
Byli oni kolejnymi dzierżawcami tradycji Sakja; wraz z~ojcem
określa się ich jako ,,trzech białych mistrzów'', ze względu na
to, że wszyscy byli osobami świeckimi. Ponadto są oni pierwszymi
trzema z~,,Pięciu Czcigodnych Mistrzów'' tradycji Sakja.


Czwartym z~pięciu wielkich mistrzów był bratanek Sonama Tsemo
i~Drakpy Gjaltsena~-- Kunga Gjaltsen Pal Zangpo, bardziej znany
jako Sakja Pandita. Sakja Pandita, który urodził się w~1182~roku,
był największym uczonym w~historii Tybetu. Uważany jest za jedną
z~trzech głównych emanacji Mandziuśriego, jakie pojawiły się
w~Tybecie. Nie tylko odziedziczył on bogaty przekaz nauk tantr
i~sutr utrzymywany w~rodzinnej tradycji, ale studiował również
u~niezliczonych uczonych dyscypliny związane z~Dharmą jaki i~nauki
świeckie. W~ten sposób zapewnił on tradycji największy~-- w~owym
czasie w~Tybecie~-- przekaz nauk z~Indii, począwszy od
podstawowych nauk Dharmy a~skończywszy na świeckich dyscyplinach
takich jak poetyka, leksykografia, muzykologia czy architektura.
Przewidział on także bujny rozwój tradycji Sakja.


Nowym tematem studiów, który Sakja Pandita sprowadził z~Indii
była \textit{pramana}~-- logika
i~epistemologia~-- która stała się później jedną ze specjalności
tradycji Sakja. Jednak (w odróżnieniu od późniejszych Gelugpów)
według mistrzów Sakja, studiowanie pramany nie warunkiem
koniecznym osiągnięcia oświecenia.


Sakja Pandita otrzymał przydomek ,,Pandita'', który znaczy
,,wielki uczony''. Jego sława była tak wielka, że dotarła do
India, skąd przybyło sześciu mistrzów tradycji nie-buddyjskich
(prawdopodobnie reprezentowali jakiś odłam wedanty), aby odbyć
z~nim debatę. Sakja Pandita pokonał nawet tych najznamienitszych
przedstawicieli indyjskich tradycji teistycznych, dzięki czemu
wzrosła jeszcze bardziej sława tradycji Sakja. Estyma otaczająca
szkołę była tak wielka, że kiedy Tybet znalazł się pod panowaniem
Chana Kubilaja wezwał on na swój dwór Sakja Panditę, jako
najdostojniejszego przedstawiciela Tybetańczyków. Był to początek
długiego związku między Sakjapami a~mongolskimi zwierzchnikami
Tybetu.


Wraz ze swoim bratankiem Czogjalem Phakpą, Sakja Pandita udał
się na dwór Kubilaja, gdzie zawarł traktat pokojowy i~zainicjował
misję nawracania Mongołów na buddyzm~-- proces, który zakończył
się, przynajmniej w~kręgach dworskich, w~czasie życia jego
bratanka i~następcy~-- Czogjala Phakpy.


Urodzony w~1235~roku Czogjal Phakpa został mistrzem Kubilaja.
W~podzięce za inicjację Hewadżry Kubilaj oddał swojemu młodemu
guru władzę w~Tybecie. W~ten sposób Czogjal Phakpa został
pierwszym królem Dharmy w~Tybecie od czasu panowania dawnych
królów: Songtsen Gampo, Trisong Detsena i~Ralpaczena, których
rządy dobiegły końca w~IX wieku. Zatem, w~czasie życia Czogjala
Phakpy, Sakja nie tylko stała się najbardziej znaną szkołą
buddyjską wśród Tybetańczyków i~Mongołów, ale również uzyskała
religijną zwierzchność nad Tybetem. Taka sytuacja miała trwać
75~lat, kiedy dynastię Sakja zastąpiła dynastia Phagmo Dru pod
przywództwem Tai Situ Czangczub Gjaltsena. Wtedy dominacja
polityczna tradycji Sakja skończyła się; szkoła wycofała się
z~bezpośredniego uczestnictwa w~życiu politycznym Tybetu i~nie
uczestniczy w~nim do dnia dzisiejszego.


Wpływ tradycji Sakja na życie religijne Tybetu jest ogromny.
Wkład wielkich uczonych szkoły jest widoczny wszędzie~--
w~filozofii, studiowaniu tekstów, logice czy epistemologii. Określa
się ich jako ,,panów wszystkich dharm'', co szczególnie widoczne
jest w~dziedzinie sutr i~tantr (wydaję się, że szkoła Sakja miała
swój udział w~przekazie do Tybetu wszystkich nie-tantrycznych
nauk). Szczególną rolę Sakjapa odegrała w~powstaniu i~rozwoju
Gelugy.


W~późniejszych wiekach w~obrębie tradycji Sakja wyłoniły się
dwie pod-szkoły. Pierwszą z~nich była tradycja Ngor, którą
założył pod koniec XIV stulecia mistrz Ngorczen Kunga Zangpo.
Nazwa szkoły pochodzi od ufundowanego przez niego klasztoru,
który znajduje się południowo-zachodnim Tybecie, w~pobliżu Sakja
i~Tashilhunpo. Nie istnieją różnice doktrynalne między tą szkołą
a~pierwotną tradycją Sakja i~choć Ngorpowie posiadają częściową
autonomię organizacyjną, to uznają zwierzchność Sakja Trizna~--
dzierżawcy tronu Sakja.


Z~tradycji Ngor wywodzi się wielu znakomitych uczonych, na
przykład wielki Ngorczen Konczog Lhundrup, który jest autorem
bardzo istotnych wyjaśnień do cyklu ,,Ścieżka i~Rezultat'' oraz
tekstów wielu inicjacji i~sadhan.


Drugą pod-szkołą jest Tsarpha założona przez mistrza Tsharczen
Losala Gjamtso (1496-1560). Tsharczen Losal Gjamtso był na
początku mnichem Gelugpy, który pod wpływem wizji Wadżrajoginii
przeszedł do tradycji Sakja i~stał się uczniem Doringpy. Otrzymał
od niego pełen przekaz jedenastu jog Wadżrajoginii. Po studiach
w~klasztorze Nalendra w~centralnym Tybecie, który należał do
tradycji Sakja, założył on własną linę Sakja, która od jego
imienia nosi nazwę Tsharpa. Jej centrum znajduje się właśnie
w~klasztorze Nalendra, a~Tsharpowie słyną w~szczególnie ze swojego
mistrzostwa w~praktykach wadżrajany i~rytuałach.


Szkoły Tshar i~Ngor przetrwały obok głównego nurtu Sakja do
dzisiaj, a~wzajemne oddziaływanie tych trzech linii decyduje
o~charakterze szkoły Sakja.


W~XIX~wieku nie-sekciarski ruch Rime, którego celem nie było
stworzenie jednej wspólnej szkoły, ale zachowanie linii przekazu
wszystkich tradycji, znalazł szerokie poparcie w~Sakja. Jedną
z~głównych postaci Rime był Dziamjang Khjentse Łangpo~-- mistrz
Sakja z~klasztoru Dzongsar we wschodnim Tybecie.


Warto zauważyć, że choć główne siedziby tradycji Sakja
w~klasztorze Sakja oraz tradycji Ngor w~klasztorze Ngor są położone
w~południowo-zachodnim Tybecie, to szkoła Sakja posiadała rzesze
wyznawców w~Kham, wschodniej części Tybetu, a~w szczególności
w~prowincji Nangczen, skąd pochodzi Karma Thinlej Rinpocze.
Ośrodkami Sakja w~tym regionie są: klasztor Dege Lhundrup Teng
założony przez króla Dege w~XVII wieku, klasztor Dziekundo,
Lhaczen Gompa i~wiele innych. Klasztory Sakja istnieją również na
ziemi indyjskiej w~Ladakhu i~Sikkimie oraz nepalskiej w~Dolpo
i~Mustangu (które przed wchłonięciem przez dzisiejszy Nepal były
niezależnymi królestwami tybetańskimi).

\section{Kim jest Jego Świątobliwość Sakja Trinzin?}


Zwierzchnictwo w~szkole Sakja różni się od modelu
wypracowanego przez inne główne szkoły buddyzmu tybetańskiego.
Jednak opiera się ono na zasadzie, która prawdopodobnie była
najwcześniejszą formą przekazu w~Tybecie, czyli na przekazie
w~obrębie rodziny, a~mówiąc bardziej szczegółowo, w~obrębie męskich
przedstawicieli danego klanu.


Klan, którego przedstawiciele założyli tradycję Sakja~-- jak
wspomniałem wcześniej~-- klan Khon~-- to starożytna linia
tybetańskiej arystokracji (która ma pochodzić od bogów czystego
światła) nawrócona na buddyzm w~czasach Guru Padmasambhawy, kiedy
jej najwybitniejszym przedstawicielem był Khon Lu'i Łangpo.


Począwszy od Konczog Gjalpo (1073 r.) głową tradycji Sakja był
zawsze męski przedstawiciel rodziny Khon. Obecnie zwierzchnikiem
szkoły jest 41.~Sakja Trizin (dzierżawca tronu Sakjów). Jego
rodzinne imię to Ngałang Kunga Thegczen Palbar Thinlej Samphel
Łang Gi Gjalpo~-- w~skrócie Ngałang Kunga. Urodził się w~Tsedong
w~południowo-wschodnim Tybecie 6~września 1945~roku, a~jego ojcem
był wielki mistrz Khon Jabdzie Kunga Rinczen.


Choć 41.~Sakja Trizin uzyskał swoją godność w~roku~1953, to
oficjalna intronizacja odbyła się dopiero w~roku~1959, na krótko
przed ucieczką jego i~całego klanu do Indii, gdzie schronili się
przed represjami ze strony Chińczyków.


Edukację Jego Świątobliwości można podzielić na dwa etapy:
pierwszy związany z~Tybetem trwał do roku~1959 i~obejmował
głównie najważniejsze tantryczne przekazy szkoły Sakja; drugi to
okres indyjski, w~którym Jego Świątobliwość skoncentrował się na
filozofii i~studiowaniu tekstów.


Najznamienitsi mistrzowie, od których Jego Świątobliwość
pobierał nauki, to~-- pomijając ojca~-- po pierwsze, Ngałang
Lodro Szenphen~-- wielki opat domu Khangsar z~Ngor, który był
guru wielu wybitnych mistrzów XX~wieku. Od Ngałanga Lodro
Szenphena, Jego Świątobliwość otrzymał przekazy i~inicjacje
związane z~cyklem ,,Lam-Dre''. W~tym czasie Jego Świątobliwość,
w~wieku zaledwie ośmiu lat, ukończył sześciomiesięczne odosobnienie
Hewadżry~-- głównego bóstwa w~tradycji Sakja. Skompletował,
również w~bardzo młodym wieku, odosobnienia innych bóstw, np.
Wadżrakilaii.


Innymi wielkimi mistrzami Sakja, od których Jego Świątobliwość
pobierał nauki byli opat Dziampal Zangpo, Phende Khen (głowa domu
Phende związanego z~klasztorem Ngor) oraz Dziamjang Khjentse
Czokji Lodro~-- opat klasztoru Dzongsar we wschodnim Tybecie
(inkarnacja Dziamjanga Khjentse Łangpo~-- czołowej postaci Rime).
Od Dziamjanga Khjentse Czokji Lodro Jego Świątobliwość otrzymał
przekaz dzogczen z~linii Thangtonga Gjalpo oraz lonczen njingthig
-- cykl term odnalezionych przez Dzigme Lingpę. Zatem, Jego
Świątobliwość oprócz całkowitej biegłości w~naukach tradycji
Sakja, posiada również wiele przekazów ze szkoły Njingma.


W~1959~roku Jego Świątobliwość, wkrótce po ucieczce z~Tybetu
przybył to Mussoorie w~stanie Uttar Pradeś. Później~--
w~roku~1965~-- osiadł w~Dehra Dum, gdzie, pomimo młodego wieku,
rozpoczął budowę świeckich i~klasztornych struktur szkoły Sakja
w~Indiach.


W~pierwszej połowie lat sześćdziesiątych Jego Świątobliwość
kontynuował naukę, ze szczególnym naciskiem na filozofię
i~studiowanie tekstów. Jego głównym nauczycielem w~owym czasie był
wielki filozof Sakja~-- Khenpo Appej Rinpocze, którego Jego
Świątobliwość mianował później pierwszym opatem uniwersytetu
Sakja (chodzi o~klasztorny uniwersytet Sakja, położony w~pobliżu
Mussoorie). Innym mistrzem, od którego Jego Świątobliwość
otrzymał wiele nauk w~tamtym okresie był wielki Czogje Triczen~--
głowa Tsarpha~-- jednej ze szkół w~obrębie tradycji Sakja.


Choć Jego Świątobliwość nauczał już w~wieku dziecięcym, to tak
naprawdę rozpoczął pracę nauczyciela Dharmy w~roku~1967, kiedy
w~Waranasi (Indie) udzielił pełnego przekazu Lam-Dre Tsogsze~--
egzoterycznego przekazu związanego z~cyklem ,,Ścieżka
i~Rezultat''. Od tego czasu Jego Świątobliwość kilka razy udzielił
sekretnego i~egzoterycznego przekazu ,,Lam-Dre'' (zarówno
w~Indiach jak i~innych krajach) oraz wielokrotnie przekazywał nauki
innych cykli, np. Drubtab Kuntu.


Jego Świątobliwość Sakja Trizin jest serdecznym przyjacielem
Jego Świątobliwości Dalaj Lamy i~oprócz pełnego zaangażowania
w~sprawy tradycji Sakja, niestrudzenie pracuje w~Indiach i~poza
nimi dla dobra całej społeczności tybetańskiej.


Na początku roku~1974 Jego Świątobliwość, zgodnie ze
zwyczajami Sakja Trizinów z~klanu Khon, ożenił się. Jego wybranką
była Taszi Lhakji~-- córka ministra na dworze króla Dege ze
wschodniego Tybetu, której od czasu ślubu przysługuje tytuł
,,Dagmo Kuszola''. Pozostaje ona partnerką życiową Jego
Świątobliwości od dzisiejszego dnia. Pod koniec roku~1974 urodził
im się pierwszy syn, którego sanskryckie imię to Ratna Wadżra
Rinpocze, choć bardziej znany jest jako Dungsaj Rinpocze~-- Cenny
Klejnot z~Klanu Bogów. Będzie on następcą obecnego Sakja
Trizina.


Warto w~tym miejscu powiedzieć, że Jego Świątobliwość należy
do domu Drolma klanu Khon. W~XVIII~wieku klan Khon podzielił się
na dwa rywalizujące z~sobą domy~-- dom Drolma albo Tara oraz dom
Phuntsok. Od tego czasu urząd Sakja Trizina~-- głowy tradycji
Sakja~-- obejmują na zmianę przedstawiciele tych dwóch domów.
Obecny Sakja Trizin, tak jak jego dziadek, pochodzi z~domu
Drolma. Należy wspomnieć, że dom Phuntsok reprezentują obecnie,
mieszkający w~Seattle (Stany Zjednoczone), Dagczen Rinpocze
i~Thinlej Rinpocze.


Ratna Wadżra Rinpocze tak jak jego ojciec będzie ngakpą~--
świeckim tantrycznym joginem, natomiast jego brat~-- urodzony
w~1979~roku Dżńana Wadżra Rinpocze~-- zostanie mnichem. Ratna
Wadżra Rinpocze ukończył już studia filozoficzne i~naukę tekstów
na uniwersytecie Sakja, podczas gdy edukacja jego brata wciąż
trwa.


Przez ostatnie dwadzieścia, trzydzieści lat Jego Świątobliwość
siedmiokrotnie odwiedzał Anglię; nauczał w~wielu nowopowstałych
ośrodkach Sakja na całym świecie.

\section{Jaki jest związek Karmy Thinleja Rinpocze i~Twój z~tradycją
Sakja i~Sakja Trizinem?}


Po pierwsze, Karma Thinlej Rinpocze jest w~rzeczywistości
wcieleniem Beru Kunrika Tulku~-- wielkiego mistrza Sakja
z~Nangczen we wschodnim Tybecie. Był on pierwotnie jednym
z~głównych tulku w~Laczen Gompa~-- słynnym klasztorze Sakja
w~Nangczen, któremu patronował klan Bongsar.


Beru Kunrik był wielkim ngakpą, który słynął ze swojej
biegłości w~praktyce Mahakali. Niektórzy uważali go ponadto za
inkarnację Wairoczany~-- wybitnego mistrza, który żył w~VIII
wieku. Najważniejszymi guru Beru Kunrika byli Ngałang Taszi
Czophel~-- głównym mistrz w~Lhaczen Gompie i~ówczesny Sakja
Trizin~-- Dagszul Thinlej Rinczen~-- dziadek obecnego Sakja
Trizina.


W~lat dwudziestych Beru Kunrik postanowił założyć swój własny
klasztor, który nazwał Szajak Dordże Ling. Niestety, wkrótce po
ukończeniu budowy zmarł, a~klasztor opustoszał. Kolejnym
wcieleniem Beru Kunrika jest nasz Rinpocze, znany jako Karma
Thinlej Rinpocze. Urodził się on w~1931~r. w~klanie Bongsar
Nangczen. Kiedy miał 18~miesięcy Sakja Trizin Dagszul Thinlej
Rinczen rozpoznał w~nim inkarnację Beru Kunrika. Dagszul Thinlej
Rinczen wysłał z~Sakja listy i~insygnia potwierdzające tę decyzję
i~tak nowa inkarnacja została formalnie rozpoznana jako Beru
Kunrik. Nie można było jednak przeprowadzić ceremonii
intronizacji, ponieważ jego klasztor opustoszał.


Wkrótce po tym, rodzina Rinpoczego jak i~cały klan Bongsar
stali się oddanymi uczniami XVI~Karmapy Rigpe Dordże~-- głowy
szkoły Karma Kagju. Zatem, choć pierwotnie należeli do szkoły
Sakja, to w~tym czasie stali się również wyznawcami Karma Kagju.
To wydarzenie w~połączeniu z~faktem, że klasztor Szajak Dordże
Ling był nieużywany spowodowało, że Rinpocze w~wzrastał
w~atmosferze wolnej od sekciarstwa, a~jego edukacja obejmowała
zarówno tradycję Sakja jak i~tradycję Karma Kagju. Należy
wspomnieć, iż wśród bliskich krewnych Rinpoczego było kilku
wybitnych mistrzów Kagju i~Ningama. W~takim właśnie otoczeniu
wychowywał się Rinpocze.


Dwoma głównymi nauczycielami Rinpoczego z~tradycji Sakja, we
wczesnym okresie jego studiów, byli Ngałang Taszi Czophel
(siddha, uczeń Dziamjanga Khjentse Łangpo)~-- wielki opat Laczen
Gompa oraz Khangsar Ngałang Jonten Giamtso~-- główny opat
Khangsar (jednego z~czterech domów tradycji Ngor). Khangsar
Khenpo był ngakpą; opuścił on wraz z~rodziną Ngor, by zamieszkać
w~Kham, gdzie udzielił Rinpoczemu wielu nauk. Khangsar Khenpo był
słynnym tantrykiem, znanym ze zdecydowanie negatywnego stosunku
wobec kultu światowego strażnika~-- Dordże Szugdena.


W~połowie lat pięćdziesiątych Rinpocze otrzymał od Jego
Świątobliwości Karmapy tytuł IV~Karma Thinleja; I~Karma Thinlej
był wielkim mistrzem Kagju, który żył w~XV~wieku. W~ten sposób
Rinpocze oficjalnie znalazł się w~obrębie szkoły Karma Kagju.
Choć od tego czasu uznawany jest on za ważną inkarnację przez
obie szkoły, to trzeba pamiętać, że Rinpocze jest bezpośrednim
wcieleniem Beru Kunrika, który należał do Sakja. O~jego związku
z~Sakja świadczy na przykład fakt, że kiedy w~latach
sześćdziesiątych podczas pobytu w~Indiach Rinpocze stracił
pieczęcie Beru Kunrika w~pożarze, Jego Świątobliwość Sakja Trizin
podarował mu nowe.


Choć Rinpocze otrzymał nauki od wielu nauczycieli, to biorąc
pod uwagę jego mistrzów z~tradycji Sakja (po Ngałang Taszi
Czophelu i~Khansarze Khenpo), należy wymienić obecnego Sakja
Trizina oraz Czogje Triczena (głowę szkoły Tshar). Rinpocze stał
się uczniem Sakja Trizina, kiedy w~1967~roku Jego Świątobliwość
przez trzy miesiące udzielał w~Waranasi przekazów~,,Lam-Dre''.
W~tym okresie Rinpocze stał się zarówno bliskim uczniem Jego
Świątobliwości jak i~jego serdecznym przyjacielem.


W~roku~1983, Czogje Triczen~-- czwarty z~głównych nauczycieli
Rinpoczego w~obrębie tradycji Sakja~-- poprosił Rinpoczego, aby
ten stał się jednym z~głównych dzierżawców jego linii, otrzymując
od niego pełen przekaz Drubtab Kuntu~-- zbioru wszystkich saddhan
Nowych Tantr. Ceremonia miała miejsce w~Lumbini w~Nepalu i~tak
Czogje Truczen stał się jednym z~głównych guru Rinpoczego.


Rinpocze jest więc związany tradycją Sakja zarówno jako
inkarnowany lama z~tej szkoły jak i~ze względu na fakt, że
otrzymał i~urzeczywistnił główne nauki i~praktyki Sakja. Później
wiele z~nich Rinpocze przekazał mi.


Mój związek z~tradycją Sakja rozpoczął się w~roku~1973 kiedy
spotkałem Rinpocze i~zostając jego uczniem związałem się dwoma
szkołami: Kagju i~Sakja. Główne nauki i~przekazy Sakja, jakie
otrzymałem od Rinpoczego to,,Lam-Dre'' oraz Sto Saddhan Bari
Lotsały~-- wielki zbiór inicjacji z~tradycji Sakja.


Jego Świątobliwość Sakja Trizina poznałem w~roku 1974, podczas
jego pierwszej wizyty w~Anglii, w~czasie której spędził kilka dni
w~Londynie. Później Jego Świątobliwość odwiedzał Anglię jeszcze
siedem razy, a~każda z~nich była okazją do otrzymania nauk oraz
wielkich i~pomniejszych inicjacji z~tradycji Sakja. Jednak
najważniejsze nauki, jakich udzielił mi Jego Świątobliwości to
,,Trzynaście Złotych Dharm Sakja''~-- najbardziej sekretne
inicjacje, przekazy i~praktyki w~tradycji Sakja. Otrzymałem je od
Jego Świątobliwości prywatnie podczas miesiąca, który spędziłem
z~nim w~Indiach w~roku~1986. W~skład ,,Trzynastu Dharm'' wchodzą
między innymi tajemne cykle Trzech Czerwonych Dakiń: Naro Dakini,
Indra Dakini oraz Maitri Dakini, jak również Kurukulla
i~Kamaradża.


W~czasie ostatnich dwudziestu pięciu lat, stałem się bliskim
uczniem Jego Świątobliwości, od którego otrzymałem tak wiele
nauk, że uważam go za mojego drugiego rdzennego lamę.


Oprócz moich dwóch głównych guru, pragnę jeszcze wymienić
Phende Szabdrunga Rinpocze~-- wielkiego uczonego z~tradycji
Ngorpa. Zarówno podczas jego wielu wizyt w~Anglii jaki moich
wizyt we Francji, Phende Rinpocze okazał mi wielkie współczucie
udzielając mi między innymi inicjacji Hewadżry, Czakrasamwary,
Wadżrajogini, Wirupy, czy Ośmiu Form Mahakali oraz sekretnych
instrukcji hatha-jogi według system Lam-Dre.


Chciałbym teraz wyjaśnić jak doszło do powstania ośrodków
Sakja w~obrębie Deczen Community (Wspólnota Deczen). Kiedy po raz
pierwszy spotkałem Rinpocze i~zostałem jego uczniem, nie miał on
żadnych planów zakładania ośrodków na Zachodzie. Jak więc doszło
do ich powstania? Otóż Rinpocze dostał polecenie od swoich
nauczycieli aby to uczynić. Najpierw, Jego Świątobliwość
XVI~Karmapa~-- głowa szkoły Karma Kagju~-- kazał Rinpocze założyć
ośrodki Karma Kagju na Zachodzie. Efektem tego było powstanie pod
przewodnictwem Rinpoczego ośrodków Karma Kagju w~obrębie
Wspólnoty Deczen oraz dwóch ośrodków w~Kanadzie.


Następnie, na przełomie~1976 i~1977~roku, Jego Świątobliwość
Sakja Trizin, który przebywał wtedy przebywał w~Północnej Ameryce
nakazał mu założenie ośrodków Sakja. Wtedy Rinpocze zasugerował,
żebyś starali założyć ośrodek Sakja w~Anglii jako dowód oddania
dla szkoły Sakja, a~szczególnie dla Jego Świątobliwości (ja już
wtedy znałem Jego Świątobliwość). W~rezultacie powstał ośrodek
Sakja Thinlej Rinczen Ling w~Bristolu. W~roku~1978 cieszyliśmy
się wizytą Jego Świątobliwości w~nowo założonym ośrodku. Było to
moje drugie spotkanie z~Jego Świątobliwością podczas jego drugiej
wizyty w~Anglii.


Sakja Thinlej Rinczen Ling był nie tylko pierwszym ośrodkiem
Sakja założonym przez Rinpocze, ale również pierwszym ośrodkiem
Sakja w~Anglii. Jak wiadomo, od tego czasu w~obrębie Wspólnoty
Deczen powstały inne ośrodki Sakja, na przykład w~Birmingham,
Exeter, Glastonbury i~Londynie. W~tym okresie udało się
Rinpoczemu i~mi zaprosić wiele razy nie tylko Jego Świątobliwość,
ale również innych wybitnych nauczycieli takich jak Jego
Eminencja Dagczen Rinpocze, Jego Eminencja Dzietsyn Czime Luding
czy Phende Rinpocze.

\end{document}
